Szkarlatyna: chorobowa wysypka dzieciństwa

By Photo Credit:Content Providers(s): [Public domain], <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File%3AStreptococcus_pyogenes_01.jpg">via Wikimedia Commons</a>

Szkarlatyna jest chorobą zakaźną, przebiegającą z wysypką.

Należy do chorób endemicznych, z ogniskami epidemicznymi, wszechobecna z większą częstotliwością występowania jesienią, zimą, wiosną.
Najbardziej dotknięte są dzieci w wieku od 3 do 7 lat.

Etiologia i patogeneza

Zarazkiem odpowiedzialnym jest Paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A, producent toksyny erytrogennej, który zapewnia pacjentowi specyficzną antytoksyczną odporność immunologiczną.

Patogen umieszcza sie na poziomie gardła, gdzie działa powodując miejscowe wysiękowe zapalenie.

Podczas gdy jego egzotoksyna przedostaje się do krwiobiegu powodując ogólne objawy: exanthema (wysypka skórna) – enanthema (wysypka na błonach śluzowych).
Przenosi się drogą powietrzną, poprzez kropelki śliny. Okres inkubacji jest krótki, wynosi około 1-3 dni.

W rozwoju choroby, można wyróżnić 3 fazy:

  • prodromalna (początkowa)
  • wysypka (ostra)
  • złuszczająca (końcowa).

Okres prodromalny(zwiastuny) trwający od 12 do 48 godzin, charakteryzuje się nagłym wystąpieniem dreszczy i wysoką temperaturą (39 ° – 40 °). Silny ból gardła z bólem przy przełykaniu (dławica piersiowa), ból głowy, nudności, wymioty. Pojawiają się objawy wewnętrzne w jamie ustnej – enanthema (wysypka na błonach śluzowych). Na gardle, jest widoczna hiperemia(przekrwienie) w wyniku mocno czerwonych wybroczyn. Na łuszczącym sie języku pojawiają się widoczne brodawki podśluzówkowe, obrzękłe i mocno czerwone – tak zwany malinowy lub truskawkowy język.

Po pewnym czasie, można zaobserwować rozprzestrzenianie się rumieniowej wysypki, w postaci micro czerwonych i szorstkich grudek, z korzeni dolnych kończyn do tułowia, rąk i twarzy.

Typowe charakterystyczne objawy szkarlatyny

Maska Filatow – odnosi się do powierzchni twarzy, gdzie nos, region ustny i podbródek są wolne od wykwitu.

Żółta ręka – po zgnieceniu ręką klatki piersiowej lub brzucha rumień znika, pozostawiając żółte miejsce na skórze.

Objaw Borsieri – jest to biały dermographism (pokrzywka, ślad na skórze) w wyniku zwężenia naczyń po przesuwającym sie na skórze paznokciu.

Dermographism jak flaga – spowodowany jest rozszerzeniem naczyń. W wyniku przesuwającego sie paznokcia pojawia się czerwony pasek centralny otoczony przez 2 białe rozstępy.

Objaw Pastia – jest to test opaski w celu przedstawienia kruchości naczyń włosowatych.

Test Schultz-Charlton – jest testem wymarcia. Polega na wstrzykiwaniu śródskórnie surowicy, otrzymanej od osoby w okresie rekonwalescencji oraz obserwacji strefy wtryskowej. W przypadku choroby wysypka znika, poprzez neutralizujące działanie antytoksyny na egzotoksyny.

Przebieg choroby

Choroba trwa około 3 tygodni. W zależności od objawów, może występować w różnych formach klinicznych:

  • łagodna – rumień z kilkoma i luźno rozmieszczonymi elementami
  • hiper toksyczna – krwotoczna wysypka, wymioty, zapalenie mięśnia sercowego, majaczenie
  • pęcherzowa i zgorzel – forma już nie istniejącą
  • nietypowa – z wysypką skórną podobną do „gęsiej skórki” lub tak zwana płonica „niebieska” ze względu na wysypkę z sinicą.

Komplikacje

W okresie przed antybiotykami, częstotliwość występowania powikłań, jak i przebieg choroby, były znacznie inne niż dzisiaj. Jednakże mogą one być zaklasyfikowane, jako:

  • przedwczesne – spowodowane działaniem egzotoksyny: zapalenie mięśnia sercowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, płonica reumatyczna
  • późne – poprzez działanie przeciwciał anty narządów wskutek ponownego zakażenia: reumatyzm szkarlatynowy, zapalenie kłębuszków nerkowych, plamica piorunująca, surowicze zapalenie opon mózgowych (dwa ostatnie to bardzo rzadko spotykane komplikacje)
  • septyczne (przedwczesne lub opóźnione) – ropnie migdałków, procesy zapalne gruczołów wydzielniczych i węzłów chłonnych, ropne zapalenie zatok, ucha środkowego, opon mózgowych, ropień mózgu i móżdżku, zapalenie stawów, zapalenie szpiku, zapalenie nerek.

Diagnoza i terapia

Rozpoznanie opiera się na wynikach badań klinicznych, potwierdzonych przez wzrost ASO w surowicy i dodatnim wymazie gardła na paciorkowce.

Leżenie w łóżku, dieta półpłynna lub regularna bogata w witaminy, leczenie antybiotykami – penicyliną lub erytromycyną w przypadku alergii.

Ten artykuł jest również dostępny w: włoski

Author: Rita

Share This Post On
;